Diepe Hersenstimulatie (DBS)
Achtergrond
Zelfs met de best beschikbare behandelingen (een combinatie van medicatie en cognitieve gedragstherapie) is er een kleine groep van patiënten met een Obsessieve Compulsieve Stoornis (OCS) die ernstige, invaliderende klachten blijft houden. Deze klachten kunnen dusdanig ernstig zijn dat soms een neurochirurgische ingreep wordt overwogen waarbij door middel van kortdurende stroomtoediening licht letsel onstaat in het deel van de hersenen (de capsula interna) dat waarschijnlijk verantwoordelijk is voor het instandhouden van dwangklachten. Voor een deel van de patienten (ongeveer 60%) heeft deze ingreep een gunstig resultaat maar nadelen zijn de bijwerkingen (geheugenstoornissen, stemmingsschommelingen) en risico’s van de operatie en de onomkeerbaarheid van de ingreep; het letsel dat wordt gemaakt kan niet worden hersteld. Daarom is er steeds meer onderzoek gedaan naar technieken om bepaalde hersenbanen tijdelijk te kunnen beinvloeden.
Diepe Hersenstimulatie (DBS)
Binnen de medische wetenschap is men al geruime tijd bezig om een techniek te ontwikkelen die op gecontroleerde wijze de activiteit verandert in bepaalde hersengebieden. De effecten van deze methoden zijn n.l. niet onomkeerbaar, zoals wel het geval is bij andere meer ‘definitieve’ neurochirurgische ingrepen. Deze techniek wordt 'deep brain stimulation (DBS)' genoemd. DBS is een operatieve behandeling waarbij een neurostimulator (soor pacemaker) geïmplanteerd wordt dat elektrische impulsen naar specifieke delen in de hersenen uitzendt. Met deze techniek is bijvoorbeeld al veel ervaring opgedaan bij patiënten die lijden aan de ziekte van Parkinson om o.a. bewegingsonrust te verminderen door bepaalde hersenbanen (tijdelijk) uit te schakelen zonder deze te beschadigen.
DBS bij OCS
Bij OCS wordt sinds eind jaren '90 ook onderzoek gedaan naar de effecten van DBS. Aanvankelijk werden stroomstootjes toegediend in het gebied wat ook bij de neurochirurgische ingreep vernietigd wordt (de capsula interna) maar aangezien de resultaten tegenvielen wordt de elektrode nu geplaatst in de nucleus accumbens, het hersengedeelte dat onder meer een rol speelt in het verkeer tussen de amygdala (het centrum dat verantwoordelijk is voor emoties) en de frontale cortex (het hersendeel dat verantwoordelijk is voor bewuste planning).
Sinds 2005 loopt er in het AMC een onderzoek naar de werkzaamheid van diepe hersenstimulatie bij OCS patiënten. Hierbij zijn goede resultaten behaald. Deze behandeling wordt sinds kort dan ook op kleine schaal regulier aangeboden. Patiënten komen voor diepe hersenstimulatie in aanmerking als zij primair een Obsessieve Compulsieve Stoornis hebben en ondanks verschillende behandelingen met medicatie en cognitieve gedragstherapie ernstige dwangklachten blijven houden. Aan de behandeling met diepe hersenstimulatie gaat een uitgebreide screeningsprocedure vooraf. De behandeling wordt gevolgd door een natraject waarin een behandeling met cognitieve gedragstherapie is opgenomen.